Netcongestie, wat is dat eigenlijk? 

Steeds vaker hoor je in het nieuws dat ons energienet overbelast is. Steeds vaker valt de term “netcongestie”. Maar wat is het eigenlijk? En wat kun je ermee?

Doordat steeds meer bedrijven en particulieren afscheid nemen van gas, komt er steeds meer vraag naar elektriciteit. Tegelijkertijd is in het afgelopen jaar het aantal zonnepanelen explosief gegroeid. Omdat iedereen met zonnepanelen op hetzelfde moment energie levert aan het net, namelijk als de zon schijnt in de zomer, neemt het aanbod aan elektriciteit enorm toe op momenten dat de vraag juist laag is. Zeker als het ook nog waait, wordt er teveel energie opgewekt waar op dat moment niet voldoende vraag naar is.

In de winter is het precies andersom. Warmtepompen draaien op volle toeren, elektrische auto’s moeten vaker laden, en de zonnepanelen doen weinig tot niets. Als het dan ook nog koud, sombertjes en redelijk windstil is, kunnen er tekorten ontstaan op met name de “spits” momenten, veelal aan het begin van de avond. Er is dan simpelweg niet voldoende capaciteit om alle auto’s op te laden, huizen te verwarmen e de aardappels te laten koken.

De overheid en netbeheerders zijn allerlei plannen aan het maken om het elektriciteitsnet fors uit te breiden. Vele miljarden euro’s worden de komende jaren hierin geïnvesteerd. Onze economie wordt geschaad omdat nieuwe bedrijven en scholen geen aansluiting kunnen krijgen, simpelweg omdat het net vol zit. Waarschijnlijk zullen de kosten voor netbeheer voor consumenten en bedrijven in de komende jaren flink toenemen. Daarnaast wordt gekeken hoe ze de rekening eerlijker kunnen verdelen: niet ieder huishouden belast het net even veel, terwijl de kosten voor iedereen wel hetzelfde zijn.

Invloed netcongestie op de tarieven

De prijs voor elektriciteit komt tot stand op een beurs, waar de prijs bepaald wordt door vraag en aanbod. Als er dus een heel hoog aanbod is bij een lage vraag (zomerse dagen tussen 13:00 en 17:00, weekenden, feestdagen, dagen met veel wind), ontstaan er hele lage of negatieve prijzen. Een beeld dat we al een paar jaar zien: de dynamische uurprijzen liggen tussen april en september overdag vaak rond de nul, geregeld zelfs negatief. Elektriciteit is uiteraard nooit helemaal gratis: u betaalt altijd rond de 12,5 cent per kWh aan belasting, en u betaalt ook 21% BTW. Dus pas bij een negatieve prijs van rond de 15 cent wordt elektriciteit echt helemaal gratis. Dat is al een paar keer gebeurd, maar dat is wel zeldzaam.

Andersom: bij een hele hoge vraag en laag aanbod, op windstille, sombere en koude dagen in de winter, kunnen de uurprijzen enorm pieken. Netbeheerders hebben vorige week al gewaarschuwd dat op sommige momenten in de winter (begin van de avond) er mogelijk een stroomtekort kan ontstaan. Dat zijn dus uren met een hele hoge vraag en weinig aanbod. De uurprijzen kunnen dan enorm pieken met soms uitschieters boven de 1 EUR per kWh.

Welk contract past het beste bij de actuele situatie?

Om die vraag te beantwoorden, moeten we 2 groepen onderscheiden:

Klanten zonder zonnepanelen
Als u geen zonnepanelen hebt,  kunt u kiezen voor een traditioneel contract: een variabel of vast contract. Sinds enkele maanden hebben we echter een mooi alternatief.  Omdat de prijzen overdag in de zomer vaak heel erg laag zijn, is ons unieke dynamisch-vast contract ook een goede optie, zeker als u in staat bent om overdag de wasmachine of vaatwasser te laten draaien.  U heeft dan op veel momenten gratis tot bijna gratis stroom (behalve de energiebelasting).

De nadelen van een dynamisch contract in de winter, waarbij verbruik toeneemt en er ook een groot prijsrisico is, nemen we weg door een optie om in de wintermaanden uw prijs vast te leggen. Zo loopt u geen risico op rare uitschieters in de winter, en profiteert u optimaal van de lage prijzen in de zomer. Strategisch een slimme keuze. Op onze pagina www.gezinsenergie.nl/dynamisch kunt u er meer over lezen.

Klanten met zonnepanelen
Ten onrechte wordt gedacht dat zonnepaneleneigenaren moeten betalen voor teruglevering. Weliswaar rekenen alle leveranciers terugleverkosten, maar dat betekent niet dat iedereen netto betaalt voor teruglevering. U ontvangt eerst de prijs die u ook betaalt, bijvoorbeeld bij ons variabele of vaste contract. Tot aan uw eigen verbruik profiteert u in ieder geval volgend jaar nog van de salderingsregeling. U ontvangt dus per kWh de prijs die u ook betaalt voor afname, en als u op jaarbasis binnen uw eigen verbruik blijft, krijgt u ook 12,5 cent per Kwh energiebelasting terug. Als bijvoorbeeld de prijs per kWh 30 cent is en de terugleverkosten zijn 14 cent, dan krijgt u nog steeds 16 cent per kWh voor uw teruglevering. En als u toch veel meer teruglevert dan u verbruikt? Over wat u netto teruglevert, krijgt u geen energiebelasting. De kWh’s die u netto teruglevert, levert u heel weinig op. Ons advies is om te proberen uw zelfconsumptie op te schroeven: netto teruglevering is, ongeacht het type contract, niet rendabel op dit moment.

Afhankelijk van uw situatie kunt u uw contract gewoon variabel houden of vast zetten. Ook dynamisch-vast kan een prima optie zijn: u betaalt dan in de zomer geen terugleverkosten, maar de uurprijzen kunnen wel laag zijn. In de winter heeft u dan zekerheid van vaste tarieven. Veel zonnepanelen bezitters zijn gefocust op de teruglevering, terwijl zij in de winter juist baat hebben bij een laag tarief. Dat wordt vaak vergeten!

In algemene zin kunnen wij zonnepanelen bezitters wel adviseren om zoveel mogelijk zonne energie zelf te gebruiken: dat is immers gratis energie. Omdat de prijs voor afname hoger ligt dan wat u krijgt voor teruglevering, is zelfconsumptie aantrekkelijker dan het terugleveren.

Het uitzetten van panelen, of andere vreemde technische aanpassingen zijn dus absoluut niet nodig, zeker niet tot en met 2026. En daarna? Het duurt nog een poosje. Er komt een nieuw kabinet met ook nieuw beleid. Ons advies is: er is komende tijd nog weinig aan de hand, wacht de ontwikkelingen rustig af. Wij houden u op de hoogte!